Cao tốc mới tạo dư địa tăng tốc cho logistics miền Tây

Muốn xuất khẩu một lô trái cây từ Đồng bằng sông Cửu Long phải qua nhiều công đoạn: vùng trồng có mã số theo yêu cầu thị trường, sơ chế, đóng gói, bảo quản lạnh hoặc xử lý phù hợp, làm thủ tục hải quan rồi mới lên tàu. Mỗi công đoạn đều cần thời gian, nhưng hành trình ra cảng lại khó dự báo khi xe đi qua các trục đường thường xuyên ùn tắc của TP. Hồ Chí Minh. Hàng giao trễ có thể phải đổi chuyến; container lạnh còn phát sinh chi phí vận hành khi chờ.

Vì thế, cao tốc Bến Lức - Long Thành thông xe toàn tuyến từ ngày 1/10 không chỉ bổ sung gần 58 km đường. Tuyến mới mở thêm lựa chọn cho xe hàng đi giữa miền Tây và Đông Nam Bộ, giúp doanh nghiệp tính lại hành trình đến các khu công nghiệp, cảng biển và đầu mối vận tải. Tuyến kết nối khu vực phía Tây TP. Hồ Chí Minh với Đồng Nai, cho phép phương tiện tránh nhiều trục đường nội đô trên hành trình liên vùng.

Cao tốc Bến Lức - Long Thành chính thức thông xe toàn tuyến từ ngày 1/10.

Rút ngắn hành trình đến cảng biển

Ông Vũ Tiến Dũng, Giám đốc Thương mại Công ty CP Hạnh Nguyên Logistics tại TP. Cần Thơ, nhìn bài toán cao tốc từ việc điều phối hàng nông, thủy sản. Doanh nghiệp này đang thực hiện tất cả các khâu trong chuỗi logistics: từ bảo quản, xử lý sau thu hoạch đến vận tải và hỗ trợ thủ tục xuất khẩu.

Với trái cây xuất khẩu, chuỗi công việc có thể bắt đầu từ mã số vùng trồng, rồi sơ chế, đóng gói, lưu kho và xử lý theo yêu cầu thị trường. Khi hàng sẵn sàng, xe phải đến cảng kịp giờ hãng tàu nhận hàng; một khâu chậm có thể làm tăng chi phí cả chuỗi.

Theo ông Dũng, khoảng 90% lượng hàng của khách hàng doanh nghiệp hiện đi qua cảng Cát Lái. Từ Cần Thơ đến khu vực TP. Hồ Chí Minh , xe thường mất khoảng 2-2,5 giờ; nhưng đoạn cuối vào cảng rất khó dự báo do ùn tắc tại các trục đường Nguyễn Văn Linh, cầu Phú Mỹ và Võ Chí Công.

“Khách hàng đã đặt tàu, nếu giao hàng trễ thì phải đặt lại, chi phí rất cao”, ông Dũng cho biết. Xe lạnh cũng không thể đơn giản tắt máy để chờ. Khi phương tiện đứng trong dòng ùn tắc, doanh nghiệp vẫn phải chịu chi phí vận hành. Vì thế, cao tốc Bến Lức - Long Thành cho doanh nghiệp thêm phương án tính toán. Những lô hàng đi cảng Cái Mép - Thị Vải có thể sử dụng tuyến mới để tránh một phần hành trình qua các trục đô thị đông đúc. Dù quãng đường có thể dài hơn so với đi Cát Lái, nhưng thời gian ổn định hơn vẫn có thể giúp giảm chi phí tổng thể.

Tuyến mới chưa đồng nghĩa hành trình đã liền mạch đến mọi đầu mối. Hiện, cao tốc kết thúc tại Quốc lộ 51; nút Tân Hiệp kết nối sang cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu chỉ được khai thác khi tuyến kết nối được phép đưa vào sử dụng trong thời gian tới đây. Vì thế, doanh nghiệp vẫn phải tính cả hành trình từ kho đến cảng, chứ không chỉ thời gian chạy trên cao tốc.

Anh Nguyễn Thanh Tâm, tài xế xe tải 14 tấn thường chạy các tuyến miền Tây - miền Đông, cho biết đã trải nghiệm cao tốc ngay ngày thông xe. Trước đây, xe đi qua TP. Hồ Chí Minh để sang Đồng Nai thường gặp ùn tắc tại Nguyễn Văn Linh, cầu Phú Mỹ hoặc Võ Chí Công. Theo anh, khi các nút kết nối được hoàn thiện, hành trình có thể rút ngắn khoảng 60-90 phút.

Theo tài xế Nguyễn ThanhTâm, khi các nút kết nối cao tốc được hoàn thiện, hành trình từ miền Tây đi miền Đông có thể rút ngắn khoảng 60-90 phút.

Anh Tâm vẫn băn khoăn về phí cao tốc và các kết nối tiếp theo còn dang dở. Với tài xế chạy thường xuyên, lựa chọn tuyến còn phải tính cả nhiên liệu, thời gian chờ và khả năng quay đầu xe.

Còn anh Nguyễn Xuân Thuần, tài xế chuyên chạy tuyến Tây Ninh - Vũng Tàu, cũng nhận thấy hành trình thuận lợi hơn so với đi qua các tuyến đô thị TP. Hồ Chí Minh. Trước đây, việc phải đi qua các trục đường đông đúc khiến thời gian vận chuyển khó dự báo. Với những chuyến xe liên tỉnh, tuyến mới mở thêm lựa chọn để tài xế cân nhắc theo điểm giao hàng và tình hình giao thông thực tế.

Để nông sản miền Tây hưởng lợi, các mắt xích logistics phải cùng chạy

Đồng bằng sông Cửu Long là vùng nguyên liệu nông, thủy sản, còn TP. Hồ Chí Minh và Đông Nam Bộ có các trung tâm công nghiệp, dịch vụ và cảng biển. Kết nối đường bộ tốt hơn sẽ mở cơ hội lưu thông hai chiều: xe từ miền Tây chở nông sản đi, chiều về có thể nhận máy móc, vật tư hoặc hàng công nghiệp nếu tìm được nguồn hàng phù hợp.

Với nông sản, chất lượng sau thu hoạch phụ thuộc vào bảo quản, sơ chế và thời gian đưa hàng đến cơ sở xử lý hoặc cảng. Cao tốc không thay thế mã số vùng trồng, tiêu chuẩn đóng gói hay yêu cầu kiểm dịch của nước nhập khẩu. Nhưng hành trình ít biến động hơn có thể giúp các công đoạn phối hợp tốt hơn, giảm chờ đợi và chi phí phát sinh.

Ông Vũ Tiến Dũng cho biết, công ty mình chọn đặt tại Cụm công nghiệp tập trung Phú Hữu A, xã Châu Thành (tỉnh Hậu Giang cũ) vì có khả năng kết nối đường bộ, đường thủy và các đầu mối vận tải trong vùng. Tại đây, doanh nghiệp cung cấp chuỗi dịch vụ logistics từ kho khô, kho mát, kho lạnh, cấp đông, chiếu xạ đến vận tải, làm thủ tục hải quan và đặt chỗ vận chuyển đường biển, hàng không.

Chất lượng nông sản sau thu hoạch phụ thuộc vào các bảo quản, sơ chế và thời gian vận chuyển hàng đến các cơ sở xử lý, nhà máy, cảng biển.

Với mô hình “một điểm đến, đa dịch vụ” của doanh nghiệp, giúp hàng hóa không phải đi lòng vòng qua nhiều đơn vị cho từng công đoạn. Trái cây sau thu hoạch có thể được sơ chế, phân loại, đóng gói, bảo quản, xử lý theo yêu cầu thị trường, rồi đóng container chuyển ra cảng. Chuỗi logistics càng liền mạch, doanh nghiệp càng dễ điều phối lịch xử lý hàng và lịch xe.

Câu chuyện của doanh nghiệp này cho thấy logistics nông nghiệp không chỉ cần kho hay xe, mà còn cần vị trí phù hợp, dịch vụ liên hoàn và tuyến vận chuyển thuận lợi. Cao tốc mới chỉ là một mắt xích. Để người trồng và doanh nghiệp xuất khẩu hưởng lợi, còn cần thêm đường nối vùng nguyên liệu, kho lạnh, dịch vụ kiểm dịch - chiếu xạ, thủ tục hải quan và kết nối cảng.

Cao tốc Bến Lức - Long Thành chưa giải quyết mọi điểm nghẽn, nhưng đã mở thêm lựa chọn, giảm sự phụ thuộc của hành trình liên vùng vào các trục nội đô TP. Hồ Chí Minh. Khi hoàn thiện các kết nối và tổ chức lại lịch xe, kho bãi, cảng đến, doanh nghiệp logistics ở miền Tây có thể đưa nông, thủy sản đến thị trường trong nước và quốc tế đúng hẹn hơn, với chi phí dễ kiểm soát hơn.

Từ 0h ngày 1/10, cao tốc Bến Lức - Long Thành chính thức thông xe toàn tuyến, giúp kết nối liên thông với các tuyến cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Trung Lương, Biên Hòa - Vũng Tàu (thông qua nút giao Tân Hiệp) và đường Vành đai 3 - TP. Hồ Chí Minh. Tuyến cao tốc giúp giảm áp lực giao thông trong khu vực, tạo sự kết nối trong hệ thống cảng biển, khu công nghiệp, các trung tâm logistics, đặc biệt rút ngắn thời gian di chuyển từ khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đến sân bay Long Thành.

Quang Anh