TP Cần Thơ trong cấu trúc không gian mới:Sứ mệnh hạt nhân động lực

Kiến tạo không gian đa tầng, khẳng định vị thế cực tăng trưởng

Theo định hướng tổ chức không gian quốc gia tại Nghị quyết số 27-NQ/TW, vùng động lực ĐBSCL được xác lập gồm TP Cần Thơ và các tỉnh An Giang, Vĩnh Long, Đồng Tháp gắn với trục kết nối đường cao tốc và đặc khu Phú Quốc. Trong đó, TP Cần Thơ giữ vị thế cực tăng trưởng trung tâm. Không gian phát triển của vùng động lực được mở rộng phạm vi gắn kết chặt chẽ với cảng biển Trần Đề và cảng biển Hòn Khoai - Cà Mau. Vùng động lực giữ sứ mệnh trở thành trung tâm dịch vụ, du lịch, logistics, công nghiệp phục vụ nông nghiệp; chế biến nông sản, cơ khí, hóa chất; đồng thời là trung tâm quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp.

Một góc đô thị sông nước Cần Thơ. Ảnh: ANH KHOA

Để hiện thực hóa trọng trách trên, Chương trình số 38-CTr/TU đặt ra yêu cầu tái cấu trúc toàn diện không gian phát triển kinh tế - xã hội của thành phố theo hướng hiện đại: đa trung tâm, đa cực, đa tầng, liên kết đồng bộ giữa đất liền, vùng biển, vùng trời, không gian ngầm, không gian số và các không gian mới. Thành phố khẩn trương tích hợp không gian phát triển ba địa phương trước đây (Cần Thơ, Sóc Trăng và Hậu Giang cũ) thành một cấu trúc thống nhất; khép kín chuỗi giá trị liên hoàn từ vùng nguyên liệu, chế biến, năng lượng, logistics, cảng biển đến thị trường, dựa trên nền tảng khoa học - công nghệ và dịch vụ chất lượng cao. Cấu trúc này gắn kết hài hòa đô thị trung tâm, đô thị vệ tinh, nông thôn và không gian văn hóa sông nước; bảo đảm phát triển trong giới hạn sinh thái và khả năng chịu tải của môi trường.

Mục tiêu đến năm 2030, TP Cần Thơ cơ bản hoàn thành việc tổ chức lại không gian phát triển theo hướng đa trung tâm, kết nối đồng bộ đô thị - nông thôn và sông nước trong giới hạn sinh thái. Thành phố tập trung hình thành các hành lang kinh tế kết nối toàn vùng ĐBSCL, TP Hồ Chí Minh và Đông Nam Bộ; vận hành thực chất cơ chế liên kết vùng; đồng thời hoàn thiện hạ tầng giao thông, logistics và hạ tầng số, khẳng định vững chắc vai trò cực tăng trưởng động lực của toàn vùng. Tầm nhìn đến năm 2045, Cần Thơ vận hành theo phương thức kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế dữ liệu và kinh tế tuần hoàn; sở hữu kết cấu hạ tầng đồng bộ, thông minh, an toàn, có khả năng chống chịu cao. Thành phố lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính của tăng trưởng, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Đột phá thể chế liên kết, khơi thông hạ tầng chiến lược

Chương trình số 38-CTr/TU xác định xây dựng cơ chế điều phối vùng thực chất, hiệu quả là khâu đột phá hàng đầu; bảo đảm liên thông từ quy hoạch, huy động đầu tư đến chia sẻ dữ liệu và phân bổ nguồn lực. Đối với các công trình liên vùng, thành phố quán triệt nguyên tắc: Các địa phương cùng quyết định, cùng góp vốn, cùng chịu trách nhiệm và cùng hưởng lợi, không phát sinh khâu trung gian; công trình chiến lược phải có điều phối thống nhất và một đầu mối chịu trách nhiệm. Cần Thơ cũng chủ động đề xuất các cơ chế đặc thù đột phá (khu thương mại tự do, kinh tế chuyên biệt, năng lượng sinh thái, cảng biển) để tạo công cụ đủ mạnh thực hiện vai trò hạt nhân cung cấp dịch vụ cấp vùng.

Song hành cùng thể chế, hạ tầng giao thông chiến lược được xác lập là bộ khung tái thiết không gian kinh tế: cao tốc gắn với khu công nghiệp và đô thị; cảng biển gắn với hậu phương cảng; sân bay gắn với logistics hàng không. Thành phố phối hợp hoàn thiện trục dọc Bắc - Nam và các trục ngang Đông - Tây; đẩy nhanh tiến độ cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, luồng Định An, mở rộng Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ, kết nối đồng bộ với cảng Trần Đề, cảng nước sâu Hòn Khoai và chuẩn bị điều kiện khởi công tuyến đường sắt TP Hồ Chí Minh - Cần Thơ - Cà Mau.

Đi đôi với phát triển hạ tầng, Cần Thơ chú trọng bảo tồn bản sắc văn hóa sông nước miệt vườn, phát triển đô thị thích ứng và tôn trọng tự nhiên. Toàn hệ thống chính trị tập trung nguồn lực vào các dự án lan tỏa, cá thể hóa trách nhiệm và lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả hoạt động.

Định vị chuẩn xác không gian phát triển của Cần Thơ trong cấu trúc vùng và quốc gia là trách nhiệm chính trị trước sự chuyển mình chung của toàn vùng ĐBSCL. Với quyết sách từ Nghị quyết số 27-NQ/TW của Bộ Chính trị cùng Chương trình số 38-CTr/TU của Đảng bộ thành phố, TP Cần Thơ đang hội tụ đầy đủ tiền đề để bứt phá, xứng đáng giữ vững vai trò là cực tăng trưởng hạt nhân, dẫn dắt vùng ĐBSCL phát triển trong tình hình mới.

HÀ TRIỀU