Có mặt tại 150 quốc gia, thương hiệu gạo Việt vẫn còn 'xa' người dùng

Lượng gạo Việt Nam xuất khẩu chiếm khoảng 15% tổng lượng gạo xuất khẩu toàn thế giới, đứng thứ ba thế giới sau Ấn Độ và Thái Lan. Tuy nhiên, các sản phẩm gạo Việt vẫn chưa được phần lớn người tiêu dùng tại các nước biết đến.

Gạo Việt có mặt ở gần 150 quốc gia

Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho biết, sản xuất, xuất khẩu gạo có vai trò quan trọng với phát triển kinh tế-xã hội. Những năm gần đây, ngành gạo Việt Nam có bước phát triển và đạt được kết quả tích cực. Hàng năm, lượng gạo Việt Nam xuất khẩu chiếm khoảng 15% tổng lượng gạo xuất khẩu toàn thế giới. Năm 2017, Việt Nam tiếp tục là nước xuất khẩu gạo đứng thứ ba thế giới sau Ấn Độ và Thái Lan. 

Chỉ tính riêng 9 tháng đầu năm 2018, Việt Nam đã xuất khẩu trên 4,89 triệu tấn gạo với giá trị khoảng 2,46 tỷ USD, lần lượt tăng 6,7% về lượng và tăng 21,3% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. 

Gạo Việt hiện đã có mặt ở gần 150 quốc gia và vùng lãnh thổ với các sản phẩm khá đa dạng như: gạo hạt dài, gạo hạt ngắn, gạo thơm, gạo đồ, gạo hữu cơ… Đáng chú ý, gạo Việt bước đầu đã thâm nhập được vào những thị trường có yêu cầu cao như: Hàn Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ, EU… 

Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải nhấn mạnh: “Những tiến bộ trong sản xuất, cơ cấu giống, mùa vụ cùng với những biện pháp canh tác thích hợp đã từng bước nâng cao chất lượng gạo Việt Nam. Ngoài ra, các giống lúa thơm, chất lượng cao nhằm phục vụ những phân khúc thị trường cao cấp cũng được quan tâm hơn”. 

Mặc dù sản phẩm gạo Việt Nam đã có mặt tại hầu hết các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, trong đó có các thị trường đỏi hỏi chất lượng cao, song Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải đánh giá: Mặt hàng gạo Việt Nam vẫn cần tiếp tục khắc phục và hoàn thiện một số mặt. Đó là, năng lực tiếp cận, thâm nhập thị trường, marketing, đàm phán ký kết thực hiện hợp đồng, xử lý tranh chấp thương mại quốc tế, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của các thương nhân kinh doanh, xuất khẩu gạo còn hạn chế. Ngoài ra, các sản phẩm thương hiệu gạo Việt Nam vẫn chưa được phần lớn người tiêu dùng cuối cùng tại các nước biết đến. Người tiêu dùng cuối cùng chủ yếu biết đến gạo Việt thông qua một thương hiệu khác hoặc sản phẩm gạo đã được chế biến màn không biết đó là gạo Việt Nam. 

Chuyển từ lượng sang chất

Xung quanh câu chuyện sản xuất, xuất khẩu gạo Việt, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) thông tin thêm: Hiện nay, xuất khẩu gạo của Việt Nam vẫn tập trung chủ yếu ở châu Á với tỷ trọng chiếm tới 60%. Ngoài ra, tỷ trọng xuất khẩu gạo sang châu Phi là 22%, châu Mỹ 8%, châu Âu 5% và khu vực khác 5%. Mục tiêu đặt ra là đến năm 2030, Việt Nam muốn thay đổi tỷ trọng xuất khẩu sang các thị trường như sau: Châu á còn 50%, châu Phi 25%, châu Mỹ 10%, châu Âu 6% và khu vực khác 9%. “Định hướng phát triển, sản xuất, xuất khẩu gạo thời gian tới là sản xuất theo quy trình sạch, gạo hữu cơ, đa dạng hóa các sản phẩm chế biến từ lúa gạo; tổ chức sản xuất theo quy trình chuẩn, đồng bộ từ khâu giống, canh tác, thu hoạch, chế biến, đóng gói; xây dựng các vùng chuyên canh sản xuất lúa gạo hàng hóa có chất lượng; xây dựng uy tín, thương hiệu hạt gạo Việt Nam trên thị trường thế giới”, ông Trần Thanh Hải nói.

Không khỏi lạc quan về sự phát triển của ngành lúa gạo, ông Huỳnh Văn Thòn - Giám đốc điều hành Công ty CP Gạo Lộc Trời - cho hay: Nhiều nước có tiêu chuẩn khắt khe như Nhật Bản nhưng vừa qua doanh nghiệp cũng đã đưa gạo vào được. Sản xuất quy mô lớn, áp dụng công nghệ tiên tiến, hạt gạo đạt chứng chỉ quốc tế chính là chìa khóa để hạt gạo Việt Nam vào được các thị trường khó tính.

Chia sẻ kinh nghiệm xây dựng thương hiệu gạo ở châu Á và lợi ích mang lại cho Việt Nam, ông Martin Albani - Chuyên gia Tập đoàn Tài chính quốc tế - nhấn mạnh, hiện nay chúng ta phải thay đổi từ buôn bán hàng hóa sang thực hiện hoạt động makerting đối với hàng hóa đó. Thương hiệu chính là việc xác định hình ảnh. Trong đó, giai đoạn đầu tiên là đưa ra hình ảnh. Tiếp đó là phát triển thương hiệu. Việc đưa ra thương hiệu không chỉ tác động đến chủ thương hiệu, khách hàng mà còn tác động quan trọng đối với đối tác.

Đưa ra những khuyến nghị đối với Việt Nam, ông Martin Albani nêu quan điểm, mục tiêu thương hiệu của khối khu vực tư nhân thì cần chọn sản phẩm hoặc nhóm sản phẩm và các lợi ích của nhóm sản phẩm đó. Đối với khu vực công và nhà nước cần xác định mục tiêu phát triển của ngành gạo mà Việt Nam cam kết như tập trung vào chất lượng hay là các khía cạnh khác mà Chính phủ muốn thúc đẩy.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải, tình hình thế giới hiện nay có một số thách thức với ngành lúa gạo Việt Nam. Nhiều nước có xu hướng tự cung tự cấp lúa gạo, hạn chế nhập khẩu. Một số nước áp dụng công nghệ, khoa học vào sản xuất gạo để nâng cao năng suất. Điều này khiến cạnh tranh rất gay gắt trên thị trường lúa gạo. "Gạo Việt Nam đã có mặt tại hầu hết các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, trong đó có các thị trường đòi hỏi chất lượng cao song năng lực tiếp cận, xâm nhập thị trường, kí kết hợp đồng, xử lý tranh chấp thương mại quốc tế, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của các thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo còn hạn chế. Các sản phẩm thương hiệu gạo Việt Nam vẫn chưa được phần lớn người tiêu dùng tại các nước biết đến", Thứ trưởng Hải cho hay. 

Trước đó, ngày 15/8, Chính phủ đã ban hành Nghị định 107/2018/NĐ-CP thay thế Nghị định 109/2010 về kinh doanh xuất khẩu gạo, có hiệu lực từ ngày 1/10/2018. Nghị định tạo dựng môi trường thông thoáng, thúc đẩy đầu tư trong lĩnh vực sản xuất, thương mại gạo. 

"Cùng với Đề án tái cơ cấu ngành lúa gạo, Đề án phát triển thương hiệu gạo Việt Nam, Chiến lược phát triển thị trường xuất khẩu gạo... hành lang pháp lý sẽ góp phần thúc đẩy liên kết giữa sản xuất với thị trường theo chuỗi giá trị gạo. Thời gian tới, ngành lúa gạo sẽ tập trung tái cơ cấu, quy hoạch vùng sản xuất, áp dụng kỹ thuật canh tác bền vững, cải tiến công nghệ sau thu hoạch và chế biến", Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải cho biết. 

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương sẽ xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu gạo, quảng bá hình ảnh thương hiệu gạo Việt Nam tại các thị trường truyền thống và thị trường tiềm năng. Bộ sẽ làm việc với các kênh phân phối gạo ở thị trường nhập khẩu, giúp hạt gạo Việt Nam dễ dàng xuất khẩu vào các thị trường này.

LÊ HẬU

Theo thegioitiepthi.vn