TP.Hồ Chí Minh tập trung “giải bài toán” nhà ở xã hội, đảm bảo an sinh

Chiều 27/3, Đoàn công tác Bộ Xây dựng do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND TP.Hồ Chí Minh về tình hình thực hiện công tác phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026-2030.

Tiếp và làm việc với Đoàn công tác có Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hoàng Nguyên Dinh và đại diện lãnh đạo các sở, ngành, địa phương liên quan.

Mục tiêu phát triển 28.500 căn nhà ở xã hội năm 2026

Báo cáo tại buổi làm việc, lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết, TP.Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển nhà ở xã hội nhằm thực hiện mục tiêu quốc gia xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ. Theo chỉ tiêu được giao, sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, tổng số nhà ở xã hội Thành phố cần hoàn thành đến năm 2030 là 199.400 căn. Trong đó, khu vực TP.Hồ Chí Minh khoảng 100.000 căn, Bình Dương 86.900 căn và Bà Rịa – Vũng Tàu 12.500 căn.

Giai đoạn 2021–2025, Thành phố đã đạt kết quả tích cực khi hoàn thành 17.902/18.143 căn, tương đương 98,7% kế hoạch. Riêng năm 2025 đạt 98,2%, cơ bản hoàn thành chỉ tiêu Thủ tướng giao. Đây là nền tảng quan trọng để bước sang giai đoạn 2026–2030 với khối lượng lớn hơn nhiều, lên tới 181.257 căn. Cụ thể, năm 2026: 28.500 căn; năm 2027: 38.157 căn; các năm 2028-2030: 38.200 căn/năm.

Ngay từ đầu năm 2026, nhiều dự án đã được triển khai đồng loạt. Cụ thể, Thành phố đã khởi công 2 dự án với quy mô 2.652 căn, hoàn thành 1 dự án với 580 căn, đồng thời có 11 dự án đang thi công với gần 9.700 căn. Bên cạnh đó, 3 dự án dự kiến khởi công trước cuối tháng 3/2026 (4.600 căn) và 41 dự án trước tháng 6/2026 (khoảng 29.200 căn). Những con số này cho thấy tiến độ đang được đẩy nhanh ngay từ đầu kỳ.

Trong năm 2026, Thành phố đặt mục tiêu phát triển nguồn cung lớn từ nhiều kênh khác nhau như dự án nhà ở xã hội độc lập, quỹ đất 20% trong dự án thương mại, quỹ nhà ở của Thành phố, các dự án của lực lượng vũ trang, nhà ở công nhân và nguồn từ tổ chức Công đoàn. Dự kiến có thêm 3 dự án hoàn thành với khoảng 1.300 căn và 7 dự án hoàn thành phần thô với hơn 4.000 căn.

Đến năm 2027, dự kiến sẽ có khoảng 46 dự án hoàn thành và đưa vào sử dụng, góp phần đáng kể vào việc hoàn thành chỉ tiêu cả giai đoạn.

Về nhu cầu tổng thể, TP.Hồ Chí Minh dự kiến phân bổ khoảng 187.000 căn cho các nhóm đối tượng theo quy định của Luật Nhà ở 2023. Trong đó, nguồn cung lớn nhất đến từ quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại với khoảng 60.000 căn. Phần còn lại đến từ đầu tư công, quỹ nhà ở, lực lượng vũ trang và các chương trình nhà ở cho công nhân, người lao động.

Công tác quy hoạch quỹ đất được xác định là yếu tố then chốt. Hiện TP.Hồ Chí Minh (trước sáp nhập) có 104 dự án với khoảng 400 ha đất dành cho nhà ở xã hội. Thành phố định hướng đến năm 2040 sẽ bổ sung thêm 1.000 ha, nâng tổng quỹ đất lên khoảng 1.400 ha. Sau khi sáp nhập, tổng quỹ đất toàn vùng hiện đạt khoảng 1.740 ha với 195 dự án, tạo dư địa lớn để phát triển lâu dài.

Để hoàn thành mục tiêu, Thành phố đã đề ra nhiều nhóm giải pháp đồng bộ. Trước hết là xây dựng các đề án phát triển nhà ở xã hội, nhà tái định cư và nhà ở thương mại giá phù hợp. Đồng thời, ứng dụng công nghệ để quản lý tiến độ dự án, giúp lãnh đạo theo dõi và chỉ đạo kịp thời. Việc kiện toàn Quỹ phát triển nhà ở theo mô hình quỹ quốc gia cũng được triển khai nhằm tăng nguồn lực đầu tư.

Đối với quỹ đất 20%, Thành phố yêu cầu thực hiện nghiêm việc bố trí trong các dự án nhà ở thương mại. Trường hợp chủ đầu tư không triển khai đúng tiến độ sẽ bị thu hồi để giao cho đơn vị khác. Song song đó, việc lựa chọn chủ đầu tư theo Nghị quyết số 201/2025/QH15 sẽ được đẩy nhanh, đảm bảo công khai và minh bạch.

Các dự án dành cho Lực lượng vũ trang cũng được ưu tiên, thông qua việc rà soát quỹ đất và phối hợp với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng. Ngoài ra, Thành phố thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê thông qua Quỹ nhà ở quốc gia, Quỹ nhà ở Thành phố và tổ chức Công đoàn.

Đối với các dự án quy mô lớn trên 1.000 căn, trọng tâm là đẩy nhanh điều chỉnh quy hoạch và rút ngắn thủ tục đầu tư. Riêng nhà lưu trú công nhân, Thành phố định hướng tận dụng quỹ đất trong khu công nghiệp, đồng thời nghiên cứu cơ chế doanh nghiệp đóng góp để phát triển quỹ nhà ở.

Tháo gỡ vướng mắc pháp lý, nâng cao hiệu quả triển khai và phối hợp với doanh nghiệp

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai dự án nhà ở xã hội trên địa bàn Thành phố vẫn còn nhiều vướng mắc cần tháo gỡ.

Điển hình là việc xác định chi phí bồi thường, hạ tầng và cơ chế thanh toán khi thu hồi quỹ đất 20%. Ngoài ra, quy trình chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các khu đất chưa công bố hoặc do Nhà nước quản lý còn chưa rõ ràng. Trường hợp nhà đầu tư đang thuê đất của Nhà nước cũng chưa có hướng dẫn cụ thể về quyền thực hiện dự án.

Bên cạnh đó, Luật Nhà ở 2023 không còn quy định cứng về tỷ lệ 20% quỹ đất trong dự án thương mại, dẫn đến lúng túng trong việc lựa chọn hình thức thực hiện (bố trí đất, nộp tiền hoặc xây dựng tại vị trí khác). Một vấn đề khác là chi phí đầu tư hạ tầng bằng ngân sách Nhà nước có được tính vào giá bán nhà ở xã hội để hoàn vốn hay không vẫn chưa được hướng dẫn rõ.

Trước những khó khăn này, TP.Hồ Chí Minh đã kiến nghị các Bộ, ngành Trung ương sớm ban hành hướng dẫn cụ thể nhằm tháo gỡ vướng mắc pháp lý, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ.

Cũng tại buổi làm việc, các thành viên Đoàn công tác đã trực tiếp giải đáp các kiến nghị và vướng mắc của doanh nghiệp liên quan đến nhiều vấn đề quan trọng, bao gồm giá đất; việc cho vay vốn của Ngân hàng Chính sách đối với các chủ đầu tư thực hiện dự án nhà ở xã hội; cấp phép xây dựng; hướng dẫn chi phí giải phóng mặt bằng và chi phí tạo lập quỹ đất thông qua hạ tầng do Nhà nước đầu tư (tạo quỹ đất sạch); chi phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật; cũng như quy trình thực hiện bán nhà ở xã hội.

Theo Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hoàng Nguyên Dinh, chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn đã được Chính phủ và Thành phố xác định rõ, vì vậy đây là nhiệm vụ bắt buộc phải triển khai nhằm đảm bảo an sinh xã hội cho người dân. Thành phố có nhiều điều kiện thuận lợi, đặc biệt là sự tham gia của các nhà đầu tư chiến lược; tuy nhiên, công tác quy hoạch cần được thực hiện phù hợp với thực tiễn, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

Thành phố đang tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, quyết tâm hoàn thành các chỉ tiêu trong năm 2026, đồng thời chuẩn bị nền tảng cho các giai đoạn tiếp theo. Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Chủ tịch UBND Thành phố cũng thẳng thắn chỉ ra một số tồn tại, hạn chế, đặc biệt là các thủ tục hành chính còn rườm rà; quá trình xử lý hồ sơ của một số sở, ngành còn chậm, nhất là trong các lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy, môi trường, quy hoạch và đất đai, gây ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.

Trên cơ sở đó, lãnh đạo Thành phố yêu cầu các sở, ngành liên quan cần khẩn trương rà soát, đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn, cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển nhà ở xã hội.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đánh giá cao sự quan tâm, chỉ đạo của TP.Hồ Chí Minh đối với công tác phát triển nhà ở xã hội. Trong giai đoạn trước, Thành phố đã cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu đề ra; đồng thời ban hành nhiều chương trình hành động, xây dựng quy trình thủ tục và triển khai các giải pháp đồng bộ để thúc đẩy lĩnh vực này.

Thứ trưởng ghi nhận sự vào cuộc tích cực của Thành ủy, HĐND, UBND Thành phố cùng các sở, ngành liên quan; việc phát triển nhiều dự án, bố trí quỹ đất hợp lý theo khu vực và theo nhu cầu từng đối tượng; cũng như việc chấp thuận chủ trương và khởi công nhiều dự án nhà ở xã hội. Bên cạnh đó, Thành phố đã quan tâm bố trí quỹ đất cho lực lượng vũ trang, phát triển nhà lưu trú và nhà ở cho thuê phục vụ công nhân, góp phần đảm bảo ổn định đời sống người lao động.

Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu phát triển 28.500 căn nhà ở xã hội trong năm 2026, Thứ trưởng đề nghị Thành phố cần hành động quyết liệt và cụ thể hơn nữa. Trong đó, cần khẩn trương phê duyệt dự án, cấp phép xây dựng và tổ chức khởi công các dự án; thường xuyên rà soát, đánh giá tiến độ thực hiện; giao Sở Xây dựng chủ trì tham mưu UBND Thành phố xây dựng kế hoạch và giải pháp phát triển nhà ở xã hội một cách chi tiết, hiệu quả.

Đồng thời, Thành phố cần tăng cường làm việc với các nhà đầu tư để đẩy nhanh tiến độ các dự án, phấn đấu hoàn thành 11.000 căn từ 13 dự án đã khởi công nhằm đảm bảo chỉ tiêu đề ra trong năm 2026. Các sở, ngành liên quan cần nâng cao tinh thần trách nhiệm, chủ động tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp theo nguyên tắc “vướng ở đâu, gỡ ở đó”; tích cực mời gọi các nhà đầu tư tiềm năng và chuẩn bị quỹ đất sạch để phát triển nhà ở xã hội.

Thứ trưởng cũng đề nghị Thành phố sớm kiện toàn Quỹ phát triển nhà ở trên địa bàn nhằm đảm bảo nguồn lực tài chính; đồng thời hoàn thiện kế hoạch chi tiết phát triển nhà ở xã hội theo từng năm trong giai đoạn 2026–2030, làm cơ sở tổ chức triển khai hiệu quả trong thời gian tới.

Yến Nhi - Hải Hòa

Theo hochiminhcity.gov.vn

Từ khóa : TP.Hồ Chí Minh, tập trung giải bài toán, nhà ở xã hội, phát triển nhà ở xã hội, đảm bảo an sinh, Bộ Xây dựng, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh