Diễn đàn Nhà cao tầng 2026 – Định hình đường chân trời đô thị Việt Nam

Xuyên suốt các phiên thảo luận, các diễn giả đều thống nhất rằng đường chân trời tương lai của Việt Nam không chỉ được đo đếm thuần túy bằng chiều cao của các công trình. Thách thức đặt ra là làm thế nào để kiến tạo nên những hệ sinh thái đô thị đồng bộ, nơi vừa tạo động lực phát triển kinh tế, thích ứng với biến đổi khí hậu, vừa đảm bảo tính gắn kết xã hội và duy trì chất lượng cuộc sống dài hạn.

Với sự tham gia của các chuyên gia đến từ Hà Lan, Bỉ, Na Uy, Singapore, Hồng Kông, Thái Lan và Ấn Độ, diễn đàn là không gian đối thoại để soi chiếu các thông lệ quốc tế vào thực tiễn tại Việt Nam. Tại đây, EuroCham đóng vai trò kết nối, thúc đẩy các giải pháp mang tính chuyển hóa và điều chỉnh linh hoạt nhằm đảm bảo tính tương thích với đặc thù xã hội, điều kiện khí hậu cũng như các ưu tiên phát triển của địa phương.

Tầm nhìn dài hạn cho đô thị dọc tại Việt Nam

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch EuroCham Jean-Jacques Bouflet nhận định:“Những chuyển dịch về mặt chính sách gần đây, tiêu biểu là việc thực thi Luật Xây dựng sửa đổi và các cải cách thể chế, cho thấy nỗ lực của Việt Nam trong việc hiện đại hóa môi trường đô thị. Hiện nay, phát triển bền vững đang trở thành một trong những tiêu chuẩn quan trọng trong quy hoạch cao ốc. Đây là sự thay đổi cần thiết trong bối cảnh các đô thị Việt Nam đang mở rộng nhanh chóng”.

Ông cũng thông tin thêm về chương trình nghị sự năm nay, tập trung vào ba nội dung chính của quá trình đô thị hóa giai đoạn mới: Mô hình phát triển đô thị lấy định hướng giao thông công cộng làm trung tâm (TOD), thiết kế nhà cao tầng bền vững, và phát triển nhà ở xã hội chất lượng cao.

Đại diện Bộ Xây dựng cũng ghi nhận mô hình đô thị hóa của Việt Nam đang bước vào giai đoạn phức tạp hơn. Dù hạ tầng cao ốc phát triển nhanh trong thập kỷ qua, các vấn đề về sự đồng bộ của hạ tầng kỹ thuật, tiêu chuẩn công nghệ, quản lý chất thải, hiệu suất năng lượng, và khả năng ứng phó với thiên tai đang đòi hỏi những giải pháp cụ thể hơn tại các đô thị lớn.

Ông Lê Minh Long, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường (Bộ Xây dựng), nhấn mạnh định hướng của Bộ là thu hẹp khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn thực thi, đồng thời từng bước đưa các tiêu chuẩn xanh trở thành một trong những yêu cầu nền tảng trong quy định xây dựng.

Chia sẻ quan điểm này, ông Michel Cassagnes và ông Freek Jansen, Chủ tịch và Phó Chủ tịch Tiểu ban Xây dựng EuroCham (CSC), nhấn mạnh tầm quan trọng của việc định hình một phương thức phát triển đô thị theo chiều đứng phù hợp với bối cảnh Việt Nam, nơi tăng trưởng cần song hành với chất lượng không gian sống và các tiêu chuẩn kỹ thuật.

Sự kiện được thiết kế như một không gian chia sẻ giải pháp thực tế từ các doanh nghiệp đầu ngành. Bên cạnh các phiên đối thoại chính sách, không gian trưng bày tại diễn đàn cũng giới thiệu các xu hướng thiết kế mới, giải pháp tích hợp mảng xanh và tư duy quy hoạch lấy con người làm trung tâm từ nhiều quốc gia.

Kinh nghiệm quốc tế ứng dụng vào thực tế bản địa

Một luận điểm được phân tích liên tục tại diễn đàn là việc chuyển hóa các bài học quốc tế sao cho phù hợp với lăng kính văn hóa và thực tế đô thị Việt Nam, tránh việc áp dụng rập khuôn.

Trên thế giới, xu hướng thiết kế đang chuyển dịch từ các tòa tháp kính biệt lập sang mô hình “không gian sống theo chiều đứng” (vertical communities) tích hợp. Tại đây, không gian sống, làm việc, thương mại, mạng lưới di chuyển và tiện ích công cộng cùng được tổ chức trong một hệ thống đô thị ưu tiên khả năng đi bộ.

Ông Shonn Mills, Chủ tịch Hội đồng Đô thị theo phương đứng (CVU), dẫn chứng dữ liệu 15 năm qua và chỉ ra rằng các tổ hợp đa chức năng (mixed-use) tích hợp toàn diện các nhu cầu sống và làm việc đang là xu hướng phổ biến “Hình thái đô thị đặc trưng và mật độ dân cư cực cao của Thành phố Hồ Chí Minh (hiện nằm trong top 20 toàn cầu) vừa là thách thức nhưng cũng là cơ hội lớn. Các tòa nhà cao tầng giờ đây không còn là những khối cấu trúc biệt lập; chúng đang trở thành những cấu phần huyết mạch của một đô thị nén sống động”.

Mật độ dân cư cao được các chuyên gia nhìn nhận như một yếu tố có thể tối ưu hóa. Đô thị Việt Nam có đặc trưng gắn liền với nhịp sống phố thị, tính tương tác cộng đồng và hoạt động giao thương đa dạng. Các chuyên gia lưu ý công tác quy hoạch tương lai cần chú trọng gìn giữ các yếu tố nhân văn này khi phát triển không gian theo chiều dọc.

Cụ thể hóa ý tưởng này, ông Marc Salemink, Giám đốc Điều hành và Kiến trúc sư Cao cấp tại UNStudio, phân tích khái niệm các tòa tháp tích hợp không gian bán công cộng để tăng tính kết nối giữa các cư dân. Dẫn chứng từ dự án của UNStudio tại Frankfurt (Đức), nơi đặt kiến trúc đương đại hài hòa trên một cấu trúc lịch sử, ông chứng minh công nghệ và tư duy thiết kế hoàn toàn có thể đồng hành cùng công tác bảo tồn di sản.

Bà Florence Chan, Giám đốc tại Kohn Pedersen Fox (KPF), mang đến câu chuyện thực tế từ việc phát triển cảng Victoria (Hồng Kông) thành không gian công cộng kết nối với đô thị. Về tính bền vững, bà cho rằng cần chuyển dịch trọng tâm từ chi phí xây dựng ngắn hạn sang việc quản lý tổng chi phí trong toàn bộ vòng đời công trình.

Các mô hình thực tế từ Singapore cũng nhận được sự quan tâm tại diễn đàn. Các dự án như PARKROYAL on Pickering, Oasia Downtown, Pan Pacific Orchard, hay SkyVille@Dawson là ví dụ cho thấy mảng xanh thẳng đứng, thông gió tự nhiên và thiết kế mặt đứng thích ứng khí hậu giúp các khu cao tầng mật độ cao vận hành hiệu quả hơn về mặt môi trường. Thay vì bọc kín bằng kính, các công trình này đưa đa dạng sinh học và không gian sinh hoạt chung vào cấu trúc tòa tháp. Tương tự, dự án One Bangkok (Thái Lan) cũng là ví dụ về việc kết nối mạng lưới giao thông công cộng và không gian bộ hành vào một tổ hợp đô thị theo chiều dọc.

Ông Dennis Ho, Giám đốc Phát triển Chiến lược khu vực APAC tại Skidmore, Owings & Merrill (SOM), khẳng định quy hoạch đô thị cần đặt nhu cầu của người sử dụng lên hàng đầu. Từ kinh nghiệm quy hoạch One Bangkok, ông cho rằng sự thành công của một đô thị phụ thuộc lớn vào chất lượng không gian được tạo ra ở tầng mặt đất “Người dân không muốn sống trong những chiếc hộp máy lạnh biệt lập. Đối với các thập kỷ tới, tâm điểm của chúng ta nên là khoảng trống (không gian đệm) giữa các công trình, nơi kết nối và nuôi dưỡng đời sống của cộng đồng”.

Thước đo thành công của các đô thị tương lai sẽ được quyết định phần lớn bởi chất lượng của không gian đi bộ, khoảng xanh và tính kết nối được tổ chức đan cài giữa các tòa tháp.

Mô hình TOD: Tích hợp hệ thống hạ tầng đô thị

Các phiên thảo luận chuyên sâu đạt được đồng thuận về việc đô thị Việt Nam cần dịch chuyển từ các công trình đơn lẻ sang một hệ thống tích hợp. Trong đó, Mô hình Phát triển đô thị lấy định hướng giao thông công cộng làm trung tâm (TOD) được đánh giá là giải pháp quy hoạch quan trọng để giảm thiểu tình trạng ùn tắc và sự phát triển đô thị tự phát.

Việc sáp nhập Bộ Giao thông Vận tải và Bộ Xây dựng trong năm 2025 được nhìn nhận là một thay đổi có ý nghĩa về mặt thể chế. Việc đặt quy hoạch giao thông và quy hoạch xây dựng dưới một khung quản lý thống nhất giúp các nhà hoạch định chính sách phối hợp mạng lưới Metro, không gian công cộng và mật độ dân cư thành một chiến lược dài hạn đồng bộ hơn.

Các chuyên gia khẳng định TOD là mô hình phù hợp cho TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội, nơi áp lượng phương tiện cá nhân lớn và xu hướng mở rộng đô thị theo chiều ngang đang tạo áp lực cho hạ tầng. Thay vì mở rộng ranh giới hành chính, việc tạo ra các cụm đô thị nén, đa chức năng xoay quanh các nhà ga giao thông công cộng sẽ giúp tối ưu hóa hiệu suất giao thông và nâng cao giá trị sử dụng quỹ đất dọc các tuyến hạ tầng.

Tuy nhiên, để mô hình TOD vận hành hiệu quả, yếu tố cốt lõi nằm ở năng lực quản trị, hệ thống dữ liệu đô thị và tính nhất quán của quy hoạch – những khâu vẫn đang được tiếp tục hoàn thiện tại Việt Nam. Những thảo luận xung quanh quy hoạch chung sắp tới của TP. Hồ Chí Minh cho thấy dư luận không chỉ quan tâm đến mật độ xây dựng, mà kỳ vọng vào chất lượng kết nối thực chất giữa các vùng đô thị.

Nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu

Bên cạnh kinh nghiệm quốc tế, diễn đàn cũng tập trung phân tích các đặc điểm thực tế và giới hạn hạ tầng của Việt Nam. Tốc độ đô thị hóa nhanh kết hợp với các diễn biến thời tiết đòi hỏi các thành phố phải cân bằng giữa mục tiêu phát triển và khả năng thích ứng.

Nhìn vào thực tế địa phương, ông Tony Chan, Trưởng bộ phận Quy hoạch khu vực Đông Nam Á tại ARUP, dẫn chứng các hiện tượng thời tiết cực đoan tại miền Trung Việt Nam vào năm 2025 làm cơ sở để nhấn mạnh rằng khả năng chống chịu khí hậu cần được tích hợp sâu vào công tác quy hoạch “Chúng ta cần nhìn vượt ra ngoài ranh giới của một dự án đơn lẻ để hướng tới một tư duy vùng toàn diện. Giá trị của một tòa nhà cần được đánh giá qua khả năng vận hành ổn định trước thiên tai và mức độ đóng góp không gian tiện ích cho cộng đồng”.

Diễn đàn cũng thảo luận về việc nghiên cứu áp dụng các khung tiêu chuẩn phân hạng tiêu thụ năng lượng và các chỉ số đo lường môi trường trong nhà. Đồng thời, bài toán nhà ở vừa túi tiền (Affordable housing) được nhìn nhận như một thách thức về quy hoạch: việc tích hợp tốt giao thông và hạ tầng xã hội sẽ giúp giảm chi phí sống tổng thể của người dân.

Khép lại diễn đàn, Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert chia sẻ: “Phát triển công trình không bao giờ là dễ dàng và hiếm khi diễn ra nhanh chóng, nhưng tốc độ phát triển của Việt Nam là một ngoại lệ độc đáo. Người Châu Âu chúng tôi có một bề dày lịch sử kiến trúc tạo nên sự khác biệt, và Việt Nam cũng cần những công trình biểu tượng như thế để định hình quỹ đạo phát triển của mình. EuroCham cam kết sẽ tiếp tục đồng hành để minh chứng những đóng góp từ tư duy xây dựng bài bản và công nghệ hiện đại vào nền kinh tế đang tăng trưởng vượt bậc này.”

Khi TP. Hồ Chí Minh đang hoàn thiện quy hoạch chung mới, các nội dung từ Diễn đàn Nhà cao tầng 2026 mang lại những góc nhìn chuyên môn thiết thực. Diện mạo đô thị tương lai của Việt Nam sẽ được quyết định bởi khả năng cân bằng giữa tăng trưởng và bền vững, giữa mật độ xây dựng và chất lượng không gian sống, giữa mục tiêu phát triển và năng lực thích ứng trước tương lai.

Theo Ngày Mới Saigon

Từ khóa : Diễn đàn Nhà cao tầng 2026, Tall Building Forum 2026, phát triển đô thị, đô thị Việt Nam