TP.Hồ Chí Minh kích hoạt hệ sinh thái tài chính hàng hải, nhắm dòng vốn nghìn tỷ USD
Sáng 21/5, Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) phối hợp cùng Tập đoàn Gemadept và Viện Nghiên cứu phát triển TP.Hồ Chí Minh tổ chức Diễn đàn Phát triển hệ sinh thái tài chính hàng hải trong Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.Hồ Chí Minh.
Tại sự kiện, các đơn vị cũng chính thức ra mắt sáng kiến Hệ sinh thái tài chính hàng hải quốc tế (IMFE) - một trong bốn trụ cột chiến lược của VIFC-HCMC.
Tham dự Diễn đàn có Phó Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Nguyễn Công Vinh; đại diện lãnh đạo các doanh nghiệp logistics, cảng biển, các chuyên gia tài chính, ngân hàng, vận tải biển, bảo hiểm và nhà đầu tư trong, ngoài nước.
Theo giới chuyên gia, đây không chỉ là một diễn đàn chuyên ngành mà còn được xem như bước khởi động đầu tiên cho mô hình “tài chính hàng hải” tại Việt Nam – lĩnh vực lâu nay gần như bị bỏ ngỏ dù Việt Nam sở hữu lợi thế lớn về cảng biển và xuất nhập khẩu.
Biến lợi thế cảng biển thành sức mạnh tài chính
Phát biểu tại sự kiện, Phó Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Nguyễn Công Vinh cho biết, TP.Hồ Chí Minh đang đứng trước cơ hội tái định vị vai trò của mình trong chuỗi thương mại quốc tế, từ trung tâm trung chuyển hàng hóa trở thành trung tâm điều phối dòng vốn và dịch vụ tài chính hàng hải của khu vực.
Theo ông Nguyễn Công Vinh, TP.Hồ Chí Minh hiện là đầu mối xuất nhập khẩu lớn nhất cả nước, kết nối trực tiếp với hệ thống cảng biển trọng điểm phía Nam, đặc biệt là cụm cảng Cái Mép – Thị Vải, một trong số ít cảng nước sâu của khu vực có khả năng tiếp nhận tàu container siêu lớn đi thẳng châu Âu và Mỹ.
Mỗi năm, lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển khu vực TP.Hồ Chí Minh và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam có giá trị lên tới hơn 1.000 tỷ USD. Tuy nhiên, phần lớn các giao dịch tài chính phát sinh từ hoạt động này như thanh toán quốc tế, bảo hiểm hàng hải, tài trợ thương mại, tín dụng logistics hay quản trị rủi ro vận tải biển hiện vẫn được thực hiện tại các trung tâm tài chính nước ngoài như Singapore, Hong Kong hoặc London.
“Chúng ta có hàng hóa, có cảng biển, có doanh nghiệp logistics nhưng chưa làm chủ được các dịch vụ tài chính giá trị cao đi kèm. Điều đó đồng nghĩa phần lớn lợi nhuận trong chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn đang chảy ra nước ngoài”, ông Nguyễn Công Vinh nhấn mạnh.
Theo lãnh đạo UBND TP.Hồ Chí Minh, việc xây dựng hệ sinh thái tài chính hàng hải sẽ giúp Thành phố không chỉ thu hút dòng vốn quốc tế mà còn giữ lại phần giá trị gia tăng lớn hơn từ hoạt động thương mại và logistics.
Thành phố đang phối hợp với các Bộ, ngành để xây dựng cơ chế thử nghiệm chính sách đặc thù cho Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.Hồ Chí Minh. Trong đó bao gồm các chính sách liên quan đến ngoại hối, thanh toán quốc tế, fintech, quản trị dòng vốn và giải quyết tranh chấp thương mại.
TP.Hồ Chí Minh cũng nghiên cứu hình thành cơ chế trọng tài và tòa án quốc tế nhằm xử lý các tranh chấp tài chính – thương mại theo chuẩn quốc tế, tạo niềm tin cho nhà đầu tư nước ngoài.
Ngoài ra, Thành phố sẽ thúc đẩy phát triển hạ tầng số phục vụ tài chính hàng hải, xây dựng cơ sở dữ liệu logistics dùng chung và kết nối với hệ sinh thái ngân hàng, bảo hiểm, thương mại quốc tế.
Theo định hướng được công bố tại Diễn đàn, Hệ sinh thái tài chính hàng hải của TP.Hồ Chí Minh sẽ bao gồm nhiều cấu phần như: tài trợ thương mại quốc tế; thanh toán xuyên biên giới; bảo hiểm và tái bảo hiểm hàng hải; tài trợ đóng tàu và vận tải biển; tài chính chuỗi cung ứng; quản trị rủi ro logistics; sàn giao dịch tài chính hàng hải; nền tảng tài chính số phục vụ thương mại quốc tế.
Các chuyên gia đánh giá đây là mắt xích còn thiếu trong chiến lược phát triển kinh tế biển Việt Nam. Trong nhiều năm, ngành Logistics Việt Nam chủ yếu phát triển ở phần “hạ tầng cứng” như cảng biển, kho bãi, vận tải và bốc dỡ hàng hóa, trong khi các dịch vụ tài chính có giá trị gia tăng cao nhất lại do các tổ chức nước ngoài nắm giữ.
Cơ hội từ dịch chuyển chuỗi cung ứng
Theo đại diện Ban điều hành VIFC-HCMC, hiện khoảng 80-90% giao dịch tài chính liên quan đến hàng hải của doanh nghiệp Việt Nam vẫn được thực hiện ở nước ngoài. Điều này khiến Việt Nam chỉ giữ lại được một phần nhỏ giá trị gia tăng từ chuỗi logistics toàn cầu.
Mục tiêu của TP.Hồ Chí Minh trong giai đoạn đầu là đưa khoảng 30% giao dịch tài chính hàng hải quay trở lại Việt Nam trong vòng 5 năm tới, tương đương hàng trăm tỷ USD giá trị giao dịch mỗi năm.
Nhiều chuyên gia tại Diễn đàn cho rằng, thời điểm hiện nay được xem là cơ hội thuận lợi để TP.Hồ Chí Minh phát triển mô hình tài chính hàng hải, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh sau đại dịch và các biến động địa chính trị.
Việt Nam đang nổi lên như một trung tâm sản xuất mới của khu vực với tốc độ tăng trưởng xuất nhập khẩu thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á. Song song đó, các dự án hạ tầng lớn như cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, mở rộng cụm cảng Cái Mép – Thị Vải hay hệ thống logistics liên vùng đang tạo thêm dư địa phát triển cho ngành hàng hải và tài chính logistics.
Theo các chuyên gia, nếu chỉ dừng ở vai trò cảng biển trung chuyển, Việt Nam sẽ khó cạnh tranh dài hạn. Giá trị lớn nhất của ngành logistics hiện nằm ở dữ liệu, dòng vốn, bảo hiểm, tài chính chuỗi cung ứng và các công cụ quản trị rủi ro thương mại quốc tế.
“Singapore không chỉ mạnh vì cảng biển mà vì họ kiểm soát được dòng tiền, bảo hiểm và hệ thống tài chính hàng hải toàn cầu. TP.Hồ Chí Minh đang muốn tiến tới mô hình tương tự”, một chuyên gia logistics nhận định.
Bên cạnh hạ tầng cảng biển và logistics, vấn đề được nhiều nhà đầu tư quan tâm là khung pháp lý cho trung tâm tài chính quốc tế và tài chính hàng hải.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, với lợi thế về quy mô kinh tế, xuất nhập khẩu và vị trí logistics, TP.Hồ Chí Minh có cơ hội trở thành trung tâm tài chính hàng hải mới của Đông Nam Á nếu tận dụng tốt xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và xây dựng được môi trường pháp lý đủ sức cạnh tranh.
Mai Xuân (TH)
Theo hochiminhcity.gov.vn
Từ khóa : TP.Hồ Chí Minh, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam, Diễn đàn Phát triển hệ sinh thái tài chính hàng hải, VIFC-HCMC
